İçeriğe geç
Mantar keşfet

Tür haritası · Coprinopsis picacea

Türkiye saksağan mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?

Saksağan mantarı (Coprinopsis picacea) haritamızda Türkiye'de 16 ilden 50 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt Kırklareli, İstanbul, Samsun ve Bolu illerinden gelir; gözlemler en çok ocak, ekim ve kasım aylarında yapılmıştır.

gözlem
50
il
16
bölge
4
son kayıt
11.2026

Saksağan mantarı nedir, nasıl tanınır?

Noktalar GBIF ve iNaturalist kayıtları; her nokta kendi kaydına bağlanır. Korunan türlerde konum yuvarlanır. Ana haritada aç →

İllere göre gözlem

  • Marmara 33
  • Karadeniz 12
  • Ege 4
  • Akdeniz 1

Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.

Hangi ayda çıkar?

Gözlemlerin aylara dağılımı
Oca4Şub1MarNis1MayHazTemAğuEylEki25Kas16Ara3

Bu sayfa yalnız saksağan mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.

Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için saksağan mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.

Kaynaklardaki Türkiye notu: Harita verimizde (GBIF ve iNaturalist) Türkiye'den 50 kayıt vardır; en çok Kırklareli (Istranca ormanları) ve İstanbul'dan, ayrıca Samsun, Bolu, Düzce, Kastamonu, Bilecik, Manisa, Kocaeli, Muğla, Çanakkale ve Tekirdağ'dan.

Saksağan mantarı ile karışan zehirli türler

Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 33; Karadeniz 12; Ege 4; Akdeniz 1. En çok kayıt gelen iller sırasıyla Kırklareli, İstanbul, Samsun, Bolu, Düzce, Kastamonu, Bilecik ve Manisa.

Daha az kayıt bulunan iller: Kocaeli, Muğla, Çanakkale, Tekirdağ, Aydın, Balıkesir, Bursa ve Osmaniye. Kaydı olmayan bir ilde türün bulunmadığı söylenemez; kayıt yoğunluğu, o yörede kaç kişinin gözlem paylaştığını da yansıtır.

Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 82'i eylül–kasım, yüzde 2'i mart–mayıs, yüzde 0'i haziran–ağustos, yüzde 16'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ocak, ekim ve kasım. Mart, mayıs, haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında haritamızda kayıt yok.

Kaynaklara göre: Saksağan mantarı sonbaharda çıkar; Türkiye kayıtlarının çoğu ekim ve kasımdadır, aralık ve ocakta da görülür.

Kireçli topraklı yaprak döken ormanlarda, en çok kayın altında, yaprak çöpünde; tek tek ya da birkaç örnek birlikte çıkar.

Coprinopsis atramentaria (Coprinopsis atramentaria, zehirli): Gri-kahverengi, desensiz şapkalıdır ve kümeler hâlinde, çoğunlukla gömülü odun üzerinde çıkar. Alkolle birlikte yenince ağır zehirlenme yapar.

Mürekkep mantarı (Coprinus comatus, yenen): Mürekkep mantarının şapkası uzun silindir biçimli, beyaz ve tüylü pulludur; siyah-beyaz yama deseni yoktur, sapında küçük bir halka bulunur ve çimenlik, yol kenarı gibi açık yerlerde çıkar.

Sık sorulan sorular

Saksağan mantarı Türkiye'de nerede çıkar?

Haritamızda 16 ilden 50 kayıt var; en çok Kırklareli, İstanbul, Samsun, Bolu ve Düzce illerinden. Bölge olarak en çok Marmara, Karadeniz ve Ege.

Saksağan mantarı hangi ayda çıkar?

Kayıtlar en çok ocak, ekim ve kasım aylarında. Saksağan mantarı sonbaharda çıkar; Türkiye kayıtlarının çoğu ekim ve kasımdadır, aralık ve ocakta da görülür.

Saksağan mantarı en çok hangi ilde görülür?

En çok kayıt Kırklareli'de; ardından İstanbul, Samsun ve Bolu gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.

Saksağan mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?

Kireçli topraklı yaprak döken ormanlarda, en çok kayın altında, yaprak çöpünde; tek tek ya da birkaç örnek birlikte çıkar.

Saksağan mantarı hangi zehirli mantarla karışır?

En önemli benzerleri Coprinopsis atramentaria (zehirli). Gri-kahverengi, desensiz şapkalıdır ve kümeler hâlinde, çoğunlukla gömülü odun üzerinde çıkar. Alkolle birlikte yenince ağır zehirlenme yapar.

Haritada saksağan mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?

Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.

Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?

Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.

Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?

Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.

Kaynaklar

  1. 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
  2. 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
  3. GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
  1. Wikipedia (EN): Coprinopsis picacea en.wikipedia.org
  2. First Nature: Coprinopsis picacea first-nature.com
  3. iNaturalist: Coprinopsis picacea (Türkçe ad ve Türkiye gözlemleri) inaturalist.org

Veri kaynağı ve lisans

Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.

Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.

Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.

Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir