Tür haritası · Hypholoma fasciculare
Türkiye kükürt sarısı demet mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Kükürt sarısı demet mantarı (Hypholoma fasciculare) haritamızda Türkiye'de 12 ilden 50 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Bolu, Kırklareli ve Osmaniye illerinden gelir; gözlemler en çok şubat, ekim ve kasım aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 50
- il
- 12
- bölge
- 5
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- İstanbul27
- Bolu11
- Kırklareli3
- Osmaniye1
- Kütahya1
- Ordu1
- Samsun1
- Kastamonu1
- Sinop1
- Düzce1
- Ankara1
- Edirne1
- Marmara 31
- Karadeniz 16
- Akdeniz 1
- Ege 1
- İç Anadolu 1
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız kükürt sarısı demet mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için kükürt sarısı demet mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Hypholoma fasciculare'nin Türkiye kayıtlarının yarıdan fazlası İstanbul ormanlarından gelir; Kırklareli, Bolu, Düzce, Sinop, Samsun, Ordu, Kütahya, Ankara, İzmir ve Muğla'da da kaydı vardır.
Kükürt sarısı demet mantarı zehirlidir: karıştırıldığı türler
- Ölümcül galerina Galerina marginata Ölümcül zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 31; Karadeniz 16; Akdeniz 1; Ege 1; İç Anadolu 1. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Bolu, Kırklareli, Osmaniye, Kütahya, Ordu, Samsun ve Kastamonu.
Daha az kayıt bulunan iller: Sinop, Düzce, Ankara ve Edirne. Kaydı olmayan bir ilde türün bulunmadığı söylenemez; kayıt yoğunluğu, o yörede kaç kişinin gözlem paylaştığını da yansıtır.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 72'i eylül–kasım, yüzde 12'i mart–mayıs, yüzde 2'i haziran–ağustos, yüzde 14'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar şubat, ekim ve kasım. Ocak, mayıs, temmuz ve ağustos aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Hypholoma fasciculare yılın büyük bölümünde görülebilir; Türkiye GBIF kayıtları ekim–kasımda yoğunlaşır, kış sonu ve ilkbaharda da kaydı vardır.
Yapraklı ve iğne yapraklı ağaçların ölü kütükleri, gömülü kökleri ve çürüyen odunu üzerinde kalabalık demetler hâlinde yetişir; odun çürütücüdür (saprotrof).
Ölümcül galerina (Galerina marginata, ölümcül): Aynı ortamda, odun üzerinde çıkabilir; şapkası bal-kahve, spor izi pas kahvesidir ve amatoksin içerir.
Bal mantarı (Armillaria mellea, yenen): Bal mantarının spor izi beyazdır, sapında belirgin bir halka vardır ve şapkasında koyu küçük pullar bulunur; lamelleri yeşilimsi değil krem-beyazdır. Kükürt sarısı demet mantarının lamelleri yeşilimsi sarı, spor izi mor-kahvedir.
Çam demet mantarı (Hypholoma capnoides, yenen): Yalnız iğne yapraklı odunda çıkar, genç lamelleri yeşilimsi değil gri-lila tonludur ve tadı acı değildir. İki tür çok benzer olduğundan acemi toplayıcılar için önerilmez.
Kütük mantarı (Kuehneromyces mutabilis, yenen): Şapkası kurudukça iki renkli görünür, sapı halkanın altında pullu, spor izi pas kahvesidir. Ölümcül Galerina marginata ile de karışabildiği için büyük dikkat gerekir.
Kavak mantarı (Cyclocybe cylindracea, yenen): Kavak mantarı kavak ve söğüt odununda demet yapar, açık kahve şapkalı ve belirgin halkalıdır, tadı acı değildir. Bu türün şapkası kükürt sarısıdır, halkası yoktur ve tadı çok acıdır.
Pullu mürekkep mantarı (Coprinellus micaceus, yenmez): O da odun çevresinde kümeler hâlinde çıkar, ama şapkası bal-hardal rengi ve parlak taneciklidir, lamelleri siyaha dönüp erir, eti acı değildir.
Kükürt sarısı demet mantarı zehirli bir türdür; yenmez. Aynı ormanda yenen türlerle birlikte çıkabilir. Zehirlenme şüphesinde 112, Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114 aranır.
Sık sorulan sorular
Kükürt sarısı demet mantarı Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 12 ilden 50 kayıt var; en çok İstanbul, Bolu, Kırklareli, Osmaniye ve Kütahya illerinden. Bölge olarak en çok Marmara, Karadeniz ve Akdeniz.
Kükürt sarısı demet mantarı hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok şubat, ekim ve kasım aylarında. Hypholoma fasciculare yılın büyük bölümünde görülebilir; Türkiye GBIF kayıtları ekim–kasımda yoğunlaşır, kış sonu ve ilkbaharda da kaydı vardır.
Kükürt sarısı demet mantarı en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Bolu, Kırklareli ve Osmaniye gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Kükürt sarısı demet mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Yapraklı ve iğne yapraklı ağaçların ölü kütükleri, gömülü kökleri ve çürüyen odunu üzerinde kalabalık demetler hâlinde yetişir; odun çürütücüdür (saprotrof).
Kükürt sarısı demet mantarı hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Ölümcül galerina (ölümcül). Aynı ortamda, odun üzerinde çıkabilir; şapkası bal-kahve, spor izi pas kahvesidir ve amatoksin içerir.
Haritada kükürt sarısı demet mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Kükürt sarısı demet mantarı yenir mi?
Hayır. Kükürt sarısı demet mantarı zehirli bir türdür. Zehirlenme şüphesinde belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Hypholoma fasciculare en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Hypholoma fasciculare tr.wikipedia.org
- First Nature: Hypholoma fasciculare first-nature.com
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir