Tür haritası · Pleurotus ostreatus
Türkiye istiridye mantarı haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
İstiridye mantarı (Pleurotus ostreatus) haritamızda Türkiye'de 11 ilden 45 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt Bolu, İstanbul, Ankara ve İzmir illerinden gelir; gözlemler en çok ekim, kasım ve aralık aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 45
- il
- 11
- bölge
- 5
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- Marmara 16
- Karadeniz 14
- İç Anadolu 11
- Ege 2
- Akdeniz 2
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız istiridye mantarı türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için istiridye mantarı sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: İstiridye mantarı Türkiye'de yabanide ormanlık alanlarda yapraklı ağaçlar üzerinde kaydedilmiştir; Türkiye'de ayrıca yaygın biçimde kültürü yapılır.
İstiridye mantarı ile karışan zehirli türler
- Lentinellus türleri Lentinellus spp. Zehirli
- Fildişi huni mantarı Clitocybe dealbata Zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 16; Karadeniz 14; İç Anadolu 11; Ege 2; Akdeniz 2. En çok kayıt gelen iller sırasıyla Bolu, İstanbul, Ankara, İzmir, Karaman, Kırklareli, Burdur ve Balıkesir.
Daha az kayıt bulunan iller: Aksaray, Kocaeli ve Antalya. Kaydı olmayan bir ilde türün bulunmadığı söylenemez; kayıt yoğunluğu, o yörede kaç kişinin gözlem paylaştığını da yansıtır.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 57'i eylül–kasım, yüzde 8'i mart–mayıs, yüzde 0'i haziran–ağustos, yüzde 33'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ekim, kasım ve aralık. Nisan, mayıs, haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Yabani istiridye mantarı serin aylarda çıkar ve Güney Avrupa'da ocak–şubata kadar sürer; Türkiye'de GBIF kayıtları da ekim–mart arasında yoğunlaşıyor. Kültürde yıl boyu üretilir.
İstiridye mantarı saprotroftur, beyaz çürüklük yapan bir odun ayrıştırıcısıdır. Özellikle kayın ve meşe olmak üzere yapraklı ağaçların ölü ya da ölmekte olan gövde ve dallarında kümeler hâlinde çıkar.
Lentinellus türleri (Lentinellus spp., zehirli): Bazı türleri zehirli; lamel kenarları testere gibi dişli, şapkası ince tüylüdür.
Fildişi huni mantarı (Clitocybe dealbata, zehirli): Muskarin içerir; odun üzerinde değil, çimenlikte topraktan çıkar.
Kral istiridye (Pleurotus eryngii, yenen): Akraba ve yenen bir tür; kalın, etli sapıyla tek tek çıkar.
Sık sorulan sorular
İstiridye mantarı Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 11 ilden 45 kayıt var; en çok Bolu, İstanbul, Ankara, İzmir ve Karaman illerinden. Bölge olarak en çok Marmara, Karadeniz ve İç Anadolu.
İstiridye mantarı hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ekim, kasım ve aralık aylarında. Yabani istiridye mantarı serin aylarda çıkar ve Güney Avrupa'da ocak–şubata kadar sürer; Türkiye'de GBIF kayıtları da ekim–mart arasında yoğunlaşıyor. Kültürde yıl boyu üretilir.
İstiridye mantarı en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt Bolu'da; ardından İstanbul, Ankara ve İzmir gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
İstiridye mantarı nerede yetişir, hangi ortamı sever?
İstiridye mantarı saprotroftur, beyaz çürüklük yapan bir odun ayrıştırıcısıdır. Özellikle kayın ve meşe olmak üzere yapraklı ağaçların ölü ya da ölmekte olan gövde ve dallarında kümeler hâlinde çıkar.
İstiridye mantarı hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Lentinellus türleri (zehirli) ve Fildişi huni mantarı (zehirli). Bazı türleri zehirli; lamel kenarları testere gibi dişli, şapkası ince tüylüdür.
Haritada istiridye mantarı görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Pleurotus ostreatus en.wikipedia.org
- Vikipedi (TR): Kavak mantarı tr.wikipedia.org
- First Nature: Pleurotus ostreatus first-nature.com
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir