Tür haritası · Omphalotus olearius
Türkiye ağulu mantar haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Ağulu mantar (Omphalotus olearius) haritamızda Türkiye'de 11 ilden 16 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İzmir, Manisa, İstanbul ve Karaman illerinden gelir; gözlemler en çok ocak, ekim ve aralık aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 16
- il
- 11
- bölge
- 5
- son kayıt
- 10.2026
İllere göre gözlem
- Ege 7
- Marmara 6
- İç Anadolu 1
- Akdeniz 1
- Karadeniz 1
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız ağulu mantar türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için ağulu mantar sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Ağulu mantarın Türkiye kayıtları daha çok Ege ve Marmara'dan gelir: İzmir, Manisa, Balıkesir, Yalova, İstanbul ve Kırklareli; Osmaniye ve Samsun'da da kaydı vardır.
Ağulu mantar zehirlidir: karıştırıldığı türler
- Sarı horoz mantarı Cantharellus cibarius Yenen tür
- Sahte horoz mantarı Hygrophoropsis aurantiaca Yenmez
- Kükürt mantarı Laetiporus sulphureus Yenen tür
Kayıtların bölgelere dağılımı: Ege 7; Marmara 6; İç Anadolu 1; Akdeniz 1; Karadeniz 1. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İzmir, Manisa, İstanbul, Karaman, Muğla, Yalova, Kırklareli ve Balıkesir.
Daha az kayıt bulunan iller: Osmaniye, Samsun ve Bursa. Kaydı olmayan bir ilde türün bulunmadığı söylenemez; kayıt yoğunluğu, o yörede kaç kişinin gözlem paylaştığını da yansıtır.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 56'i eylül–kasım, yüzde 0'i mart–mayıs, yüzde 0'i haziran–ağustos, yüzde 43'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ocak, ekim ve aralık. Şubat, mart, nisan, mayıs, haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Ağulu mantar sonbaharda ve kışın başında çıkar; Türkiye GBIF kayıtları ekimden ocağa uzanır.
Zeytin, meşe, kestane gibi yapraklı ağaçların kütükleri, kökleri ve gövde dipleri üzerinde demetler hâlinde yetişir; Akdeniz ikliminde yaygındır.
Sarı horoz mantarı (Cantharellus cibarius, yenen): Sarı horoz mantarı tek tek topraktan çıkar, odun üzerinde demet yapmaz; şapkanın altında gerçek lamel değil, sapa inen kalın, çatallı, kör kenarlı sırtlar vardır. Rengi yumurta sarısıdır, eti beyazımsıdır ve hafif kayısı kokar.
Sahte horoz mantarı (Hygrophoropsis aurantiaca, yenmez): Daha küçüktür, turuncu lamelleri sık ve çatallıdır, genellikle iğne yapraklı ormanda toprak ya da çürük odun üzerinde çıkar.
Kükürt mantarı (Laetiporus sulphureus, yenen): Kükürt mantarı da turuncudur ama lamel yerine gözenekli raf katları yapar. Ağulu mantarın gerçek lamelleri vardır ve demet hâlinde çıkar.
Ağulu mantar zehirli bir türdür; yenmez. Aynı ormanda yenen türlerle birlikte çıkabilir. Zehirlenme şüphesinde 112, Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114 aranır.
Sık sorulan sorular
Ağulu mantar Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 11 ilden 16 kayıt var; en çok İzmir, Manisa, İstanbul, Karaman ve Muğla illerinden. Bölge olarak en çok Ege, Marmara ve İç Anadolu.
Ağulu mantar hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ocak, ekim ve aralık aylarında. Ağulu mantar sonbaharda ve kışın başında çıkar; Türkiye GBIF kayıtları ekimden ocağa uzanır.
Ağulu mantar en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İzmir'de; ardından Manisa, İstanbul ve Karaman gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Ağulu mantar nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Zeytin, meşe, kestane gibi yapraklı ağaçların kütükleri, kökleri ve gövde dipleri üzerinde demetler hâlinde yetişir; Akdeniz ikliminde yaygındır.
Haritada ağulu mantar görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Ağulu mantar yenir mi?
Hayır. Ağulu mantar zehirli bir türdür. Zehirlenme şüphesinde belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Vikipedi (TR): Ağulu mantar tr.wikipedia.org
- Wikipedia (EN): Omphalotus olearius en.wikipedia.org
- First Nature: Omphalotus olearius first-nature.com
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir