Tür haritası · Craterellus lutescens
Türkiye sarı saplı craterellus haritası: nerede ve ne zaman çıkar?
Sarı saplı craterellus (Craterellus lutescens) haritamızda Türkiye'de 4 ilden 16 doğrulanmış gözlemle kayıtlıdır. En çok kayıt İstanbul, Trabzon, Kocaeli ve Sinop illerinden gelir; gözlemler en çok ocak, şubat ve kasım aylarında yapılmıştır.
- gözlem
- 16
- il
- 4
- bölge
- 2
- son kayıt
- 11.2025
İllere göre gözlem
- Marmara 13
- Karadeniz 3
Bağlantılı iller için il sayfamızda o ilde kaydedilen bütün türler var. Kayıt yoğunluğu gözlemcilerin nerede çalıştığını da yansıtır.
Hangi ayda çıkar?
Bu sayfa yalnız sarı saplı craterellus türünün Türkiye'deki yerini anlatır: hangi illerde ve bölgelerde görüldüğünü, hangi aylarda kaydedildiğini ve hangi ortamda çıktığını. Noktalar GBIF ve iNaturalist'teki araştırma düzeyi, koordinatlı ve lisanslı kayıtlardır; her ayın başında yeniden alınır ve bu sayfa kendiliğinden güncellenir.
Türü tanımak, yenip yenmediğini ve nasıl ayırt edildiğini öğrenmek için sarı saplı craterellus sayfamıza bakın; burada tanım değil, konum ve mevsim bilgisi vardır. Bir kaydın olması mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez.
Kaynaklardaki Türkiye notu: Türkiye kayıtları çoğunlukla İstanbul'un Belgrad Ormanı ve Aydos çevresinden gelir; Kocaeli, Sinop ve Trabzon'da da kaydı vardır.
Sarı saplı craterellus ile karışan zehirli türler
- Ölümcül perdeli mantar Cortinarius orellanus Ölümcül zehirli
Kayıtların bölgelere dağılımı: Marmara 13; Karadeniz 3. En çok kayıt gelen iller sırasıyla İstanbul, Trabzon, Kocaeli ve Sinop.
Tarihli kayıtların yaklaşık yüzde 56'i eylül–kasım, yüzde 0'i mart–mayıs, yüzde 0'i haziran–ağustos, yüzde 43'i aralık–şubat arasındadır. En yoğun aylar ocak, şubat ve kasım. Mart, nisan, mayıs, haziran, temmuz, ağustos ve aralık aylarında haritamızda kayıt yok.
Kaynaklara göre: Avrupa'da sonbahardan kış başına kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları eylülden şubata kadardır, en çok kasım ve ocakta.
Nemli, yosunlu ormanlarda, çoğu zaman iğne yapraklı ağaçlar altında ve dere kenarlarında kalabalık gruplar hâlinde yetişir; ağaçlarla mikoriza kurar.
Ölümcül perdeli mantar (Cortinarius orellanus, ölümcül): Turuncu-kahverengi şapkalıdır ama altında gerçek, pas rengi lameller vardır ve spor izi pas kahverengisidir; böbrek hasarı yapan ölümcül bir türdür.
Kış horozmantarı (Craterellus tubaeformis, yenen): Altında belirgin, çatallanan damar gibi kırışıklar vardır ve sapı daha soluk sarı-gridir.
Borazan mantarı (Craterellus cornucopioides, yenen): Tamamen gri-siyah renklidir, sapı da sarı değildir.
Sahte horozmantarı (Hygrophoropsis aurantiaca, yenmez): Tamamen turuncudur, altında çatallanan gerçek ince lameller vardır ve sapı içi doludur.
Sık sorulan sorular
Sarı saplı craterellus Türkiye'de nerede çıkar?
Haritamızda 4 ilden 16 kayıt var; en çok İstanbul, Trabzon, Kocaeli ve Sinop illerinden. Bölge olarak en çok Marmara ve Karadeniz.
Sarı saplı craterellus hangi ayda çıkar?
Kayıtlar en çok ocak, şubat ve kasım aylarında. Avrupa'da sonbahardan kış başına kadar çıkar; Türkiye GBIF kayıtları eylülden şubata kadardır, en çok kasım ve ocakta.
Sarı saplı craterellus en çok hangi ilde görülür?
En çok kayıt İstanbul'da; ardından Trabzon, Kocaeli ve Sinop gelir. Bu sıra gözlemci yoğunluğunu da yansıtır.
Sarı saplı craterellus nerede yetişir, hangi ortamı sever?
Nemli, yosunlu ormanlarda, çoğu zaman iğne yapraklı ağaçlar altında ve dere kenarlarında kalabalık gruplar hâlinde yetişir; ağaçlarla mikoriza kurar.
Sarı saplı craterellus hangi zehirli mantarla karışır?
En önemli benzerleri Ölümcül perdeli mantar (ölümcül). Turuncu-kahverengi şapkalıdır ama altında gerçek, pas rengi lameller vardır ve spor izi pas kahverengisidir; böbrek hasarı yapan ölümcül bir türdür.
Haritada sarı saplı craterellus görülen yerde toplayabilir miyim?
Kayıt, toplama izni anlamına gelmez. Devlet ormanında ticari toplama izne bağlıdır, millî parkta toplama yasaktır; gitmeden önce orman işletme şefliğine sorun.
Bu haritadaki kayıtlar ne kadar güncel?
Kayıtlar GBIF ve iNaturalist'ten her ayın başında yeniden alınır; il listesi, ay dağılımı ve harita bu veriden kendiliğinden güncellenir.
Mantar zehirlenmesinde ne yapılır?
Belirti beklemeden 112 aranır; Ulusal Zehir Danışma Merkezi 114'tür. Yenen mantardan bir parça ya da fotoğraf hastaneye götürülür.
Kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu, md. 14 (mevzuat.gov.tr) mevzuat.gov.tr
- GBIF ve iNaturalist: Türkiye gözlem kayıtları (sitemizin haritası) gbif.org
Tüm kaynaklar (6)
- Wikipedia (EN): Craterellus lutescens en.wikipedia.org
- GBIF: Türkiye kayıtları gbif.org
- MushroomExpert: Craterellus lutescens mushroomexpert.com
Veri kaynağı ve lisans
Gözlemler GBIF.org (insan gözlemi ve herbaryum örneği; coğrafi sorunu işaretli kayıtlar hariç) ve iNaturalist araştırma düzeyi kayıtlarından, 2 Kasım 2026 tarihinde alındı. Yalnız makro mantarlar (Agaricomycetes, Pezizomycetes) ve tür düzeyinde adlandırılmış kayıtlar. Her nokta kendi kaydına bağlanır; kaydeden kişi ve lisans (CC0, CC BY, CC BY-NC) kayıtta yazılıdır.
Harita: © OpenStreetMap katkıcıları. İl merkezleri: Wikidata. Bölge, kaydın GADM il adından; il adı olmayan kayıtta en yakın il merkezinden belirlenir. Korunan türlerde (iNaturalist "tehdit altında" ya da IUCN VU/EN/CR) konum ~10 km'ye yuvarlanır; iNaturalist'in gizlediği konumlar "yaklaşık" yazar.
Bir gözlem, mantarın o gün orada görüldüğünü gösterir; bugün orada olduğunu ya da toplanabileceğini göstermez. Gözlem sayısı, mantarın bolluğundan çok o bölgede kaç kişinin kayıt tuttuğunu yansıtır.
Son güncelleme: Hazırlayan: Poros Mantar editörlüğüDüzeltme bildir